Melmetal to duży, srebrzysty Pokémon o lekko humanoidalnej budowie, którego ciało składa się głównie z ciekłego metalu. W jego sylwetkę wbudowanych jest wiele ciemnoszarych, sześciokątnych nakrętek: po jednej przy każdym barku, na środku każdego ramienia, w dłoniach, stopach oraz jedna mniejsza, jasnoszara na środku tułowia. Duża, złota sześciokątna nakrętka otacza jego szyję, a mniejsza pełni funkcję głowy. W jej wnętrzu unosi się mała, ciemnoszara kula, która może się poruszać. Melmetal ma również krótki, czerwony ogon przypominający przewód elektryczny.

Według Profesora Willow Melmetal żył niegdyś w odosobnionym miejscu, głęboko w zalesionym terenie pełnym skał osadowych bogatych w magnetyt. Metal, który zrzucał, był wykorzystywany przez starożytnych ludzi do tworzenia wyjątkowych metalowych narzędzi. Proces ewolucji utwardził jego ciało, czyniąc je niezwykle wytrzymałym, choć nadal pozostaje ono w stanie ciekłym i zachowuje pewną elastyczność, szczególnie w ciężkich ramionach zakończonych wielkimi nakrętkami.

Melmetal wykorzystuje siłę odśrodkową swoich ramion, dzięki czemu jego ciosy uchodzą za jedne z najmocniejszych wśród wszystkich Pokémonów. Podczas ataku nakrętki otaczające jego ramiona zsuwają się w dół, jakby wzmacniały jego pięści. Uważa się, że Melmetal powstaje wtedy, gdy jeden silny Meltan wchłonie grupę, z którą żyje, i dzięki temu ewoluuje.

Gdy Melmetal zbliża się do końca życia, rdzewieje i rozpada się na drobne odłamki, z których z czasem rodzą się nowe Meltany. W starożytności Melmetal był czczony za swoją zdolność tworzenia metalu z niczego. Po jego śmierci sprzed 3000 lat jego wyznawcy umieścili narodzone z niego Meltany w Mystery Boxach, wierząc, że w ten sposób Melmetal będzie mógł kiedyś powrócić.

Melmetal jest jedynym znanym Pokémonem zdolnym do nauczenia się ruchu Double Iron Bash.