Heliolisk to dwunożny Pokémon przypominający żółtą jaszczurkę. Jego głowa jest w większości czarna, z żółtą dolną szczęką. Ma niebieskie oczy, nad którymi znajduje się po jednym spiczastym kolcu. Wokół jego szyi rozciąga się czarna kryza z pomarańczowymi kolcami na obrzeżu. W razie potrzeby może ją rozłożyć tak, by otaczała jego głowę. Jego dłonie i stopy są czarne i mają po trzy palce, a wokół każdej nogi znajduje się pomarańczowa opaska z trójkątnymi wzorami. Ma długi, zwężający się ogon, który jest pomarańczowy, a na końcu czarny.

Heliolisk potrafi wytworzyć wystarczająco dużo elektryczności, by zasilić wieżowiec, po prostu rozkładając swoją kryzę. Gdy rozłoży ją podczas wygrzewania się na słońcu, może wygenerować tyle energii, że wystarczyłoby jej do zasilenia całego miasta. Elektryczność ta może być używana do pobudzania mięśni, co zwiększa siłę jego nóg. Dzięki temu Heliolisk potrafi przebiec sto jardów w pięć sekund, a nawet biegać po wodzie bez naruszania jej napięcia powierzchniowego, jak pokazano w New Pokémon Snap oraz w Pokémon TCG. W Galarze istniała dawna pustynna kultura, która bardzo ceniła Helioliski, ponieważ wraz z nimi miały pojawiać się skarby.

Przed VIII generacją Heliolisk i jego wcześniejsza forma, Helioptile, były jedynymi znanymi Pokémonami zdolnymi nauczyć się ruchu Electrify.